Gelirler İdaresi Başkanlığı(“GİB”), aralarında avukatların da dahil olduğu serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflere ve bilanço esasına göre defter tutan mükelleflere POS cihazı bulundurmayı zorunlu hale getirmek için bir Tebliğ Taslağı hazırlamış ve bunu internet sitesinde yayınlayarak kamuoyu görüşüne açmıştır. ( https://www.gib.gov.tr/node/167474 )

19.01.2023 tarihinde yayınlanan bu duyuruda, ilgililerin görüş ve önerilerini 23.01.2023 tarihine kadar e-posta yoluyla sunabilecekleri belirtilmiştir. Bu süre, Taslak’ta öngörülen yükümlülükler için getirilen tarih eşiğinin 01.04.2023 olduğu da dikkate alındığında epey kısadır.

Tebliğ Taslağı’nın öngördüğü POS cihazı bulundurma yükümlülüğünün avukatlar bakımından uygulanmasının pek çok açıdan anlamlı ve isabetli olmayacağı kanaatiyle GİB’e sunduğum görüşte; (terditli olarak) öncelikle avukatların bu kapsam dışında bırakılması ya da avukatların POS cihazı yerine sanalPOS hesabı bulundurmalarının da yeterli sayılması yönünde değişiklik yapılması talebinde bulundum.

Elbette, Tebliğ Taslağı’ndaki POS cihazı bulundurma yükümlülüğünün avukat olmayan serbest meslek mensupları ve bilanço esasına göre defter tutan mükellefler bakımından ne kadar anlamlı ve gerekli olduğu tartışılabilir. Aşağıda paylaştığım görüş ve değişiklik talebi ise yalnızca bir avukat bakış açısıyla hazırlanmıştır. Bu hususta GİB’e görüş sunmak isteyen avukatlar, diledikleri ölçüde yararlanabilirler.

————————————————————————————————————————————————————-

Sayın Gelirler İdaresi Başkanlığı Yetkilisi,

Ben, […………………] Barosu’na [………] sicil numara ile kayıtlı avukat olan,  [……………………] Vergi Dairesi’nde [……………………] vergi no. ile kayıtlı vergi mükellefi olan [……………………]’ım.

Kurumunuz’un internet sitesinde https://www.gib.gov.tr/node/167474url linki ile yayımlanan duyuruya göre; Bilanço Esasına Göre Defter Tutanlar ile Serbest Meslek Kazanç Defteri Tutanlara POS Cihazı Bulundurma Zorunluluğu Getirilmesine İlişkin Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği Taslağı metninin geliştirilmesine ve yayımlanmaya hazır hale getirilmesi için çalışmaların devam ettiği, mevcut taslakta yer alan konuların geliştirilmesi, değiştirilmesi veya katkıda bulunulması ile ilgili görüş ve önerilerin, 23/1/2023 tarihi mesai bitimine kadar VUK2@gelirler.gov.tr elektronik posta adresine iletebileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla, söz konusu Tebliğ Taslağı’na ilişkin görüşlerimi, önerilerimi ve değişiklik taleplerimi aşağıda bilgilerinize ve değerlendirmelerinize sunarım.

1. Söz konusu Tebliğ Taslağı’nın amacı ve kapsamı, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflere ve serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflere, iş yerlerinde kredi kartı okuyucusu (POS -Point of Sale- cihazı) bulundurmaları zorunluluğu getirilmesidir.

İşbu e-postadaki görüşler ve öneriler, aralarında serbest meslek kazanç defteri tutan bir avukat olarak, Tebliğ Taslağı’nın avukatlar bakımından etki doğuran hükümlerine ilişkindir.

• Tebliğ Taslağı’na göre, serbest meslek kazanç defteri tutanlara ve bu kapsamda avukatlara, kredi kartı okuyucusu(point of sales-POS) cihazı bulundurma zorunluluğu getirilmesi, VUK mük. mad. 257’nin Kurumunuz’a verdiği ikincil düzenleme getirme yetkisini ve aşan, ölçüsüz ve hukuka aykırı bir düzenlemedir. Bu düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde, uygulanmasından ötürü doğacak bir uyuşmazlıkta idari yargı mercileri tarafından iptal edilmesi kuvvetle muhtemel görünmektedir.

• Tebliğ Taslağı’ndaki bu düzenleme, avukatlık mesleğinin fiilî uygulanma biçimleri göz ardı edilmeden hazırlanmıştır. Zira;

3.1. Tebliğ Taslağı’nda, avukatların hangi ilişki tarafı olan kişilerden hangi kalemlere ilişkin ödemelerde pos cihazı kullanılacağına ilişkin düzenleme bulunmamaktadır.

3.1. Avukatlar, gerek kendi hizmet sundukları müvekkillerinden, hukuki danışma hizmeti sağladıkları danışanlarından veya kendi müvekkillerinin karşı tarafı olan borçlulardan/davalılardan kredi kartı ile veya banka kartı ile, ödeme kabul etmek zorunda değildir.

3.2. Avukatlar, diledikleri takdirde banka havalesi/EFT yoluyla ödeme tahsil edebilmektedir.

3.4. Avukatlar, diledikleri takdirde, sanalpos hizmeti ile ödeme alabilmektedir ve bunu POS cihazı kullanmadan gerçekleştirebilmektedir. Bu sanalpos hizmeti ile, kredi kartına taksit uygulanabilmektedir. (Halihazırda Türkiye Barolar Birliği’nin anlaşmalı olduğu Türk Elektronik Para A.Ş.‘nin ParamPOS hizmeti ile – url linki: https://param.com.tr/param-sanal-pos ) Bu hizmeti de bazı müvekkillerimden gerçekleştirdiğim tahsilatlarda fiilen kullanmış bulunmaktayım. Türkiye Barolar Birliği’nin ve Adalet Bakanlığı’nın anlaşma sağlayacağı farklı sanalpos hizmetleri olması halinde bunları da alternatif olarak değerlendirmem mümkün olabilecektir.

3.5. Avukatlar, tahsilatları için ödeme yapan kişilerle(müvekkiller, müvekkillerin karşı tarafı olan borçlular/davalılar vs.) yüz yüze temas ve iletişim kurmak zorunda değildir. Bu tür hizmet ve vekalet ilişkileri, mesafeli olarak (e-posta, telefon, posta, video konferans vs. yolla) kurulabilmektedir. Bu ilişki, bazı hallerde, bir üçüncü kişi vasıtasıyla da sunulabilmektedir. (Örnek olarak bir kısıtlı-tutuklu-hükümlü yakını vs. gibi) Bu ilişkinin kurulması bazı hallerde avukat bürosunun dışında, cezaevinde-tutukevinde, geri gönderme merkezinde veya müvekkilin ikametgâhında gerçekleştirilebilmektedir. Aynı doğrultuda, avukatlık ücreti ve harç-masraf ödemeleri de, avukat bürosu dışında ve kimi zaman üçüncü kişiler vasıtasıyla tahsil edilebilmektedir.

3.6. Avukatların vekil sıfatıyla yürüttükleri işlerin(dava takibi, icra takibi, arabuluculukta ve tahkim merciinde taraf vekilliği, idari merciler nezdindeki başvurular vs.) Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenen ve Adalet Bakanlığı tarafından onaylanarak yürürlüğe giren Avukat Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) tarafından düzenlenmektedir. Bu Tarife, ilgili işlerden tahsil edilen ücretlerin tespiti konusunda GİB-Vergi Dairesi müfettişlerine bir asgari oranda tahsilat karinesi sunmaktadır.

3.7. Pos cihazı zorunluluğu, avukatlara, pos cihazı satan ve işleten firmalarla sözleşme düzenlemek ve bu firmalara ücret-komisyon ödeme yükümlülüğü getirecektir. Böylelikle, avukatlar, kanuni dayanağı olmayan bir ekonomik yükümlülükle karşı karşıya kalacaklardır.

• Kanaatimce, bu Tebliğ Taslağı’nın amacı, GİB-Vergi Dairesi müfettişlerinin-yoklama memurlarının olası vergi incelemesi sürecinin kolaylaştırılmasıdır. Ancak bunun için Kanun’da dayanağı muğlak olan, haksız ve ölçüsüz bir yükümlülüğün getirilmesi isabetli değildir. Bu itibarla, bu Tebliğ Taslağı’ndaki pos cihazı bulundurulması yükümlülüğünün ihlâli halinde 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca herhangi bir idari yaptırımın ve cezanın uygulanmasını mümkün ve muhtemel görmemekteyim.

Bu itibarla, tebliğ taslağında aşağıdaki şekilde değişiklik gerçekleştirilmesinin, idarenin kanuniliği ve düzgün idare ilkesi uyarınca isabetli olacağı kanaatindeyim:

1. Öncelikli olarak, Tebliğ Taslağı’nın 1. maddesi şu şekilde değiştirilmelidir: MADDE 1- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ile avukatlar hariç serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflere, işyerlerinde kredi kartı okuyucusu (POS -Point of Sale- cihazı) bulundurmaları zorunluluğu getirilmesi bu Tebliğin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır.

1. Yukarıdaki I. maddede belirtilen şekilde değişiklik yapılmaması halinde ise, aşağıdaki şekilde değişiklik yapılmalıdır:

MADDE 1- (1) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflere, işyerlerinde kredi kartı okuyucusu (POS -Point of Sale- cihazı) bulundurmaları veya sanal pos hesabı bulundurmaları zorunluluğu getirilmesi bu Tebliğin amaç ve kapsamını oluşturmaktadır.

POS cihazı bulundurma zorunluluğu

MADDE 3- (1) 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca bilanço esasına göre defter tutan mükellefler ile serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflere, 1/4/2023 tarihinden itibaren iş yerlerinde POS cihazı bulundurma veya sanal pos hesabı bulundurma zorunluluğu getirilmiştir.

(2) POS cihazı veya sanal pos hesabı bulundurma zorunluluğunun başlangıç tarihinden sonra işe başlayanlar işe başlama tarihinden, daha sonraki bir tarihte birinci sınıfa geçen tüccarlar bilanço esasına göre defter tutmaya başladıkları tarihten itibaren 1 ay içerisinde birinci fıkrada öngörülen yükümlülüğü yerine getirmek zorundadır.

Bilgilerinize ve değerlendirmelerinize sunarım.

Saygılarımla,